ماهنامه همشهری ماه – میرمحمد موسوی: همزمان با شروع تحولات و اعتراضات در جهان عرب، از پس سال ها ظلم و فساد و اختناق فریاد و اعتراض عمومی علیه این ظلم ها و عاملانش و ترویج ارزش های انقلابی و عدالت خواهانه، به موسیقی عرب نیز سرایت پیدا کرد تا موسیقی اعتراض توسعه بیشتری یابد.

اندلس، نخستین پایتخت موسیقی دنیا

بنابر آنچه صاحب نظران موسیقی عرب گفته اند، دوره طولانی مدت و چندصدساله استیلای امپراطوری عثمانی بر جهان عرب، دوره فترتی برای موسیقی عرب بوده است؛ موسیقی ای که پیش از آن بنا بر مستندات تاریخی بخشی از سال های طلایی اش را به عنوان یکی از قطب های جهانی موسیقی در اندلس عربی پشت سر گذاشته بود؛ زمانه ای که در آن هانری هشتم، پادشاه انگلستان، برادرزاده اش را به اندلس می فرستد تا این موسیقی را فراگیرد و بعد به کشورش بازگردد. بنا بر ادعاهای تاریخی، در همین دوران است که عود و رباب از اندلس وارد اروپا می شود و به لوت و ویولن تبدیل می شود.

با فروپاشی حکومت عثمانی و ختم حاکمیتش بر جهان عرب، باتوجه به رشد روزافزون موسیقی و نقش و تاثیر فوق العاده آن در دنیای جدید، موسیقی عرب نیز به عنوان بخشی لاینفک از زندگی مردم، با رجوع به میراث ارزشمند و غنی خود و ورود نسل های جدید به این عرصه، با عزمی راسخ و مستقل، و به صورتی جدی تر و حرفه ای تر به پیمودن مسیر خود ادامه داد.

طبیعی است که این موسیقی نیز در گونه های مختلف کلاسیک سنتی، فولکلور، سبک های ترکیبی و سایر سبک های مدرن به منصه ظهور می رسد.

کلاس آموزش پیانو

آوای محرومیت

باید گفت موسیقی همراه با آواز، همیشه آینه انعکاس احساسات و باورهای فردی و اجتماعی بشری است؛ انسان محروم و مظلوم معاصر نیز بر خود می داند که به نحوی رنج و صدای را به گوش دیگران برساند و صدایش را به اعتراض بلند کند؛ درست از همین جاست که موسیقی اعتراض جدید پا به عرصه می گذارد و نقش آفرینی می کند.

طبیعی است که در موسیقی و ترانه های عامیانه معاصر عرب نیز نمونه هایی از موسیقی اعتراض وجود دارد؛ مثلا این ترانه معروف مردمی: «ای سامی پاشا از تو اطاعت نمی کنیم، و از مردان تو نمی شویم»، که نمونه ای از اعتراض نسبت به حاکمیت عثمانی است.

اگر بخواهیم به چند نمونه از هنرمندان موسیقی اعتراض در جهان عرب اشاره کنیم، حتما باید از هنرمندان مصری «احمد فؤاد نجم»، «شیخ امام»، «عدلی فخری»، و «سمیر عبدالباقی» نام برد. شیخ امام و عدلی خواننده و احمد و فؤاد شاعران آثار آنانند. از دیگر بزرگان این عرصه می توان به «رامی عصام» و «امیر و عادل عبد» اشاره کرد.

قبل از ایشان نیز جوانه های این موسیقی را می توان در جنبش عظیم مردم الجزائر علیه استعمارگران فرانسوی مشاهده کرد. البته مهم ترین پایه موسیقی اعتراض، مسئله بزرگ فلسطین است؛ مسئله ای فراملیتی و فراموقعیتی که همه راه ها به آن ختم می شود و فراتر از اعتراض یک قوم است.

مارسل خلیفه یا باب دیلن شرق

مارسل خلیفه، هنرمند مسیحی لبنانی، به عنوان یکی از محبوب ترین نوازندگان، آهنگسازان و خوانندگان جهان عرب، و از زنده کنندگان موسیقی اصیل عرب در اشکال جدید، یقینا از مهم ترین پیشروان و پایه های موسیقی اعتراض و متعهد معاصر در جهان عرب است؛ هنرمندی جسور که اصلا از سیاست و رنج مردم دور نیست و در بسیاری مواقع تمام بضاعت هنریش را در خدمت عقاید و آرمان هایش قرار می دهد و در راه آن ها سخت می کوشد؛ کسی که از ابتدای فعالیت هنریش، تعهد خود را به آرمان فلسطین در تمام مجامع داخلی و خارجی فریاد می زند و آثارش سال های سال، مورد اقبال و حتی زمزمه مبارزان و آزادی خواهان و فعالان سیاسی خصوصا مبارزان پرشمار و متنوع راه آزادی فلسطین بوده است.

او در گرماگرم جنگ ویران کننده داخلی لبنان، تک و تنها با عود و ترانه هایش چراغ سالن های متروک بیروت زخمی و خسته را، و همچنین چراغ امید و روحیه مردمش را وفادارنه روشن نگه می دارد. تعجب آورنیست که وقتی اسرائیل در 1982م. بخش بزرگی از لبنان را به اشغال خود در می آورد، نوارها و ترانه های مارسل از جانب اشغالگران در می آورد، نوارها و ترانه های مارسل از جانب اشغالگران و اذنابشان در لیست «موسیقی ممنوعه» قرار می گیرد.

این ویژگی ستودنی مارسل است که هرگز باورها و آرمان هایش را رها نمی کند یا شاید باورها و آرمان هایش هستند که او را رها نمی کنند؛ تعهد عمیق او به باورهایش و تلاش در راه آن ها که از ابتدای جوانی و گمنامی او بروز می یابد، با گذشت دهه ها و بعد از شهرت و محبوبیت جهانی اش، هیچ گاه رنگ تغیر نمی پذیرد.

او در آخرین تجاوز اسراییل به لبنان، در حالی که هنرمند صلح یونسکو نیز معرفی شده بود، طی نامه ای خطاب به سایر هنرمندانی که به لقب هنرمند صلح مفتخر شده اند، از آن ها می خواهد که: «به وظیفه هنرمندی شان توجه کنند و کشتاری را که در برابر دیدگان جهان متمدن اتفاق می افتد محکوم کنند».

مارسل در پایان این نامه تاکید می کند که: «هنر ما چیزی نیست جز سخن گفتن به جای آنان که نمی توانند؛ این همان دلیلی است که صدای ما را تایید می کند، ما آرزو داریم که این صدا را به دورترین جاها برسانیم… جامعه جهانی چشم بر قساوت «رهبر جهان آزاد» بسته است».

با شروع جنبش ها و تحولات انقلابی در جهان عرب نیز، بعضی آثار مارسل خلیفه بلافاصله جزء آثار ثابت و محبوب فعالان انقلابی قرار گرفت و به یکی از نغماتی تبدیل شد که بسیار شنیده می شد. از جمله محبوب ترین این آهنگ ها، چند اثر از اولین آثار او بود که آن ها را در سال 1976 م. در ورزشگاه صفای بیروت و در قابل ده ها هزار نفر اجرا کرده بود؛ آثاری که متن چهارتای آن ها، از سروده های محمود درویش، شارع شهیر فلسطینی بود.

کلاس آموزش گیتار

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس سریع