آیا می دانید نخستین کسی که حروف ابجد را برای نوشتن نت به کار برد چه کسی بود؟

نخستین کسی که حروف ابجد را برای نوشتن نت به کار برد، اسحاق کندی (260 قمری/874 میلادی) بود. کندی نغمه های یک اکتاو را از الف تا کاف، نشان می داد و در اکتاو دوم نیز همان ها را تکرار می کرده است و همانند یونان باستان نت ها را از نت لا بر مبنای مینور اغاز کرده است.

آیا می دانید نخستین مدرسه موسیقی که در آن سلفژ و دیکته تدریس می شد توسط چه کسی تاسیس شد؟

نخستین مدرسه موسیقی که درآن سلفژ و دیکته تدریس می شد توسط زریاب، آهنگساز و نوازنده ایرانی در آندلس (اسپانیا) تاسیس شد.

ابوالحسن علی بن نافع نام‌دار به زریاب کبیر و ملقب به بصری موسیقی‌دان، خواننده و بربط نواز ایرانی‌تبار است. او ایجادکننده مکتب موسیقی ایرانی آندلس و ترویج دهنده موسیقی عربی ابداعی پارسیان در قرطبه، اشبکیه، مصر و شمال آفریقا است. او آگاه از علوم هندسه، زمین‌شناسی و جغرافیا بوده است. گفته می‌شود عود و طرز نواختن آن را به اندلس و سپس اروپا برده است. بنابر روایت‌هایی که چندان مستند نیست زریاب در بغداد زاده شد و خانواده او اصلاً از کردهای ایران یا از دشت ارژن در فارس بودند. او شاگرد اسحاق موصلی موسیقی‌دان مشهور دربار هارون‌الرشید بود و پس از آن‌که اسحاق در اثر برتری زریاب در فن موسیقی و نیز فتنه‌انگیزی حاسدان به او بی‌لطف شد ترک بغداد کرد و به مغرب و بالاخره کوردوبا (قرطبه) در آندلس رفت.

زریاب در قرطبه با حمایت عبدالرحمن دوم ملک هنرپرور آندلس مدرسه‌ای برای آموزش موسیقی در قرطبه برپا کرد.

نوازندگان عود و گیتار در کشورهای مغرب (الجزایر و مراکش) و اسپانیا معتقدند که فن عودنوازی و ابداع گیتار از کارهای زریاب بوده است. زریاب را همچنین آورنده آداب و آشپزی و لباس‌های شرقی، وحتی خمیر دندان، به اروپا می‌دانند.

آموزشگاه موسیقی

برخی نوآوری‌های زریاب در روش آموزش و ترمیم سازها بر این پایه‌اند:

پیش از او یک روش آموزش سامان‌مند از روی قاعده موجود نبوده. زریاب سه مرحله در مدرسه موسیقی قرطبه برای هنرجویان در نظر گرفت:

آموزش وزن‌ها و پایه‌های ایقاعی(ریتمیک)، بحور و کلام آواز.

نغمه‌های موسیقی آوازهای بدون تزئین و به گونه تازه‌کار و ساده.

در این مرحله که شاگرد ناچیز چیرگی‌ای می‌یابد، تحشیه یا زائده‌ها و تزئین‌ها آموزش داده می‌شد.

افزودن سیم پنجمی به بربط چهار وتره که مبدل به سازی پنج وتره می‌گردید. او از تارهای ابریشمی استفاده می‌نمود زیرا دگرگونی‌های آب و هوایی و شیمیایی، زیاد بر آن تاثیر نمی‌گذاشت و آن را در برابر ضربه و زخمه پایدارتر می‌نمود.

ساختن زخمه بربط از پرهای بال کرکس (بال عقاب هم نوشته‌اند)، جهت کامل کردن ایجاد صدادهی بهتر. او در گذشته و در زمان سکونت در دربار هارون‌الرشید نیز دگرگونی‌های در بربط داده بود. بربط او با آنکه مساوی سازهای دیگر و از همان چوب بود ولی از لحاظ وزن، یک سوم از وزن بربط‌های معمولی، سنگین‌تر بود. سیم اول از ابریشم تافته و بهتر از تارهای دیگر بربط می‌نمود و سیم‌های سوم و چهارم را از روده بچه شیر می‌تافت. که بر این باور بود که دوام و پایداری آنها بهتر است.

کتاب فی اغانی زریاب از آثار عربی در موسیقی را اسلم بن عبدالعزیز یا اسلم بن احمد بن سعید به همراه حمدونه دختر زریاب، گرداوری نموده‌اند.

کلاس آموزش آواز کلاسیک

آیا می دانید ساز تار در گذشته چند سیم داشت؟

ساز تار در ابتدا پنج سیم داشت. سیم ششم (سیم واخوان که در کنار سیم آخر یا بم قرار می گیرد) را درویش خان به ساز تار اضافه کرد. هدف از این عمل صدا دهی بهتر ساز و یک دست تر شدن صدای سیم بم و هماهنگی آن با دیگر سیم ها بود. چون سیم بم به تنهایی دارای رنگ صدایی کاملا متفاوتی نسبت به سیم های دیگر است. پس از این تغییر، سازندگان ساز تار، سازهای شش سیم ساختند و تعدادی از سازهای قدیمی پنج سیم نیز با تغییر سرپنجه به تار شش سیم تبدیل شدند. هم اکنون تعداد کمی از سازهای پنج سیم موجود است.

قربانی نخستین سانحه اتومبیل در ایران چه کسی بود؟

غلامحسین درویش خان نخستین کسی بود که بر اثر سانحه اتومبیل در ایران از دنیا رفت.

درویش خان در یک تصادف اتومبیل از دنیا رفت. شرح کامل ماجرا به نقل از سالنامه پارس: (شب چهارشنبه دوم آذرماه (هزار و سیصد و پنج) آقای درویش خان استاد مهم و عالیقدر موسیقی ایران با درشکه نمره 159 در حین عبور از خیابان امیریه با اتومبیل نجم الدین نام مصادف شده، اتومبیل یکی از اسب ها را شکم دریده درشکه چی حسن نمره 812 و درویش خان از درشکه پرت شده تا ایشان را به مریضخانه حمل نمودند، درویش دار فانی را وداع گفته محفل موسیقی ایران را از فقدان خود خالی وخاموش نمود.)

درویش خان در سال 1251 به دنیا آمد و از جمله هنرآموزان مدرسه موسیقی دارالفنون بود. شاگردان زیادی تربیت کرد که هر کدام از اساتید موسیقی ایران بودند. موسی معروفی، ابوالحسن صبا، سعید هرمزی ، مرتضی نی داوود، حسین سنجری، ارسلان درگاهی و…

غلامحسین درویش خان در گرستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.

اساتید موسیقی که از فرانسه به ایران آمده بودند، بزرگترین مشکلشان چه بود؟

اساتید موسیقی که از فرانسه به ایران آمده بودند، بزرگترین مشکلشان برقراری ارتباط با شاگردان موسیقی مدرسه دارالفنون بود.

زیرا شاگردان فقط می توانستند فارسی صحبت کنند و سواد خواندن و نوشتن فارسی و همچنین فرانسه نداشته و جالب تر این که اصلا موسیقی نمی دانستند. به همین دلیل مدتی را برای آموزش خواندن و نوشتن فارسی و سپس آموزش ابتدایی موسیقی اختصاص دادند.

کلاس آموزش آواز سنتی

آیا می دانید ساز کمانچه چند سیم داشت؟

ساز کمانچه در ابتدا سه سیم داشت. با ورود ساز ویولن به ایران و به تقلید از آن، سیم چهارم به ساز کمانچه اضافه شد. به ظاهر، نخستین کسی که کمانچه چهار سیم را مورد استفاده قرار دارد حسین خان اسماعیل زاده بود.

فهرست
Call Now Buttonتماس سریع